Khoản góp thêm được cộng vào cuối mỗi tháng.
| Năm | Tổng tiền góp | Tiền lãi tích lũy | Số dư |
|---|
Lãi kép là gì?
Lãi kép (compound interest) là cách tính lãi mà tiền lãi mỗi kỳ được nhập vào vốn để kỳ sau tiếp tục sinh lãi. Vì vậy số tiền tăng nhanh dần theo thời gian, còn lãi đơn chỉ tính trên số vốn ban đầu nên tăng đều.
Công thức tính lãi kép
- A: số tiền nhận được cuối kỳ (gốc + lãi);
- P: số vốn ban đầu;
- r: lãi suất năm, dạng thập phân (6% = 0,06);
- n: số lần ghép lãi trong một năm (hằng tháng n = 12, hằng quý n = 4, hằng năm n = 1);
- t: số năm.
Tiền lãi = A − P. Nếu góp thêm đều đặn mỗi tháng, mỗi khoản góp cũng sinh lãi kép từ thời điểm được nộp vào; công cụ ở trên tính cả phần này.
Ví dụ tính lãi kép theo tháng
Gửi 100 triệu đồng, lãi suất 6%/năm, ghép lãi hằng tháng trong 10 năm:
| Lãi đơn | Lãi kép (ghép tháng) | |
|---|---|---|
| Sau 10 năm | 160.000.000 đ | ≈ 181.940.000 đ |
| Tiền lãi | 60.000.000 đ | ≈ 81.940.000 đ |
Khoảng chênh lệch gần 22 triệu đồng đến từ việc "lãi sinh lãi", và càng lớn khi thời gian càng dài.
Lãi kép khi gửi tiết kiệm ngân hàng
Tiền gửi có kỳ hạn ở ngân hàng Việt Nam thường trả lãi cuối kỳ. Nếu khi đáo hạn bạn chọn tái tục cả gốc và lãi, tiền lãi được nhập vào gốc cho kỳ mới: đó chính là lãi kép với số lần ghép bằng số kỳ hạn trong năm (kỳ hạn 12 tháng là n = 1, kỳ hạn 6 tháng là n = 2, kỳ hạn 3 tháng là n = 4). Lãi suất mỗi kỳ tái tục có thể thay đổi theo biểu lãi suất của ngân hàng, nên kết quả thực tế sẽ khác một chút.
Quy tắc 72: bao lâu thì tiền tăng gấp đôi?
Lấy 72 chia cho lãi suất năm (%) để ước tính số năm tiền tăng gấp đôi: 6%/năm cần khoảng 12 năm, 8%/năm khoảng 9 năm, 12%/năm khoảng 6 năm.
Lãi kép trong đầu tư và giao dịch forex
Nhiều quảng cáo hứa "lãi kép 10% mỗi tháng" từ forex hay quỹ đầu tư. Công thức thì đúng, nhưng giả định thì không: lợi nhuận giao dịch không cố định và có những tháng lỗ. Một tháng lỗ 30% cần lãi khoảng 43% mới hòa vốn. Vì vậy hãy ưu tiên quản lý vốn và kiểm soát drawdown, cảnh giác với các lời hứa lợi nhuận cố định (xem dấu hiệu lừa đảo forex).
Câu hỏi thường gặp
Lãi kép là cách tính lãi mà tiền lãi của mỗi kỳ được cộng vào vốn để tiếp tục sinh lãi ở kỳ sau, nên số tiền tăng theo cấp số nhân. Ngược lại, lãi đơn chỉ tính lãi trên số vốn ban đầu.
A = P × (1 + r/n)^(n × t), trong đó P là vốn ban đầu, r là lãi suất năm (dạng thập phân), n là số lần ghép lãi mỗi năm, t là số năm và A là số tiền cuối kỳ.
Với ghép lãi hằng tháng, n = 12: A = P × (1 + r/12)^(12 × t). Ví dụ 100 triệu đồng, lãi 6%/năm trong 10 năm: 100 × 1,005^120 ≈ 181,94 triệu đồng.
Tiền gửi có kỳ hạn thường trả lãi cuối kỳ. Nếu chọn tái tục cả gốc và lãi khi đáo hạn, tiền lãi được nhập vào gốc cho kỳ sau, tức là lãi kép theo kỳ hạn gửi (ví dụ 12 tháng thì n = 1).
Là cách ước tính nhanh số năm để tiền tăng gấp đôi với lãi kép: lấy 72 chia cho lãi suất năm (%). Ví dụ lãi 6%/năm thì khoảng 72 ÷ 6 = 12 năm tiền tăng gấp đôi.
Công thức thì giống nhau, nhưng lợi nhuận giao dịch không cố định mỗi tháng và có thể âm. Một tháng lỗ lớn xóa đi nhiều tháng lãi, nên kỳ vọng % lợi nhuận đều đặn hằng tháng trong forex là rủi ro; quản lý vốn quan trọng hơn mục tiêu lãi kép.